🕉️ శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం

మహాభారతాంతర్గతం – 1000 నామాలు – పూర్తి వివరణ, అర్థం, పారాయణ విధానం, ప్రయోజనాలు

📖 విషయ సూచిక · 🕉️ పరిచయం · 📜 ధ్యానం · 🔱 నామాలు · 🕊️ ఫలశృతి · 📖 సారాంశం · ⏰ సమయం · 🧘 విధానం · ✨ ప్రయోజనాలు · 🙏 ముగింపు

🕉️ శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం – పరిచయం

విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం మహాభారతంలోని అనుశాసనిక పర్వంలో భాగం. ఇది భీష్మ పితామహుడు యుధిష్ఠిరునికి ఉపదేశించిన అత్యంత శక్తివంతమైన స్తోత్రం. 'సహస్ర' అంటే 'వెయ్యి', 'నామ' అంటే 'నామాలు' – కాబట్టి ఇది భగవాన్ విష్ణువు యొక్క 1000 దివ్య నామాల సమాహారం. ప్రతి నామం ఆయన యొక్క ఒక ప్రత్యేక గుణాన్ని, రూపాన్ని, కార్యాన్ని సూచిస్తుంది. ఈ స్తోత్రాన్ని నియమంగా పారాయణం చేయడం వల్ల సమస్త పాపాలు నశించి, ఐశ్వర్యం, ఆరోగ్యం, శాంతి, మోక్షం లభిస్తాయి.

📜 ధ్యాన శ్లోకం

శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్ ।
ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్ సర్వవిఘ్నోపశాంతయే ॥

అర్థం: శ్వేతవస్త్రధారి, చంద్రుని వంటి వర్ణం కలిగిన, నాలుగు భుజాలు కలిగిన, ప్రసన్న ముఖము కలిగిన విష్ణువును సమస్త విఘ్నాల శాంతి కోసం ధ్యానిస్తున్నాను.

🔱 విష్ణు సహస్రనామావళి – 1000 నామాలు

శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రంలోని 1000 నామాలు ఇక్కడ ఇవ్వబడ్డాయి. ప్రతి నామానికి సంస్కృతం మరియు తెలుగు అర్థం ఇవ్వబడింది. ఈ నామాలను 'ॐ' కారంతో ప్రారంభించి, 'నమః' తో ముగించాలి.

౧-౧౦ నామాలు

1. విశ్వం – సమస్త విశ్వమే తానైనవాడు

2. విష్ణుః – విశ్వమంతా వ్యాపించినవాడు

3. వషట్కారః – వేద స్వరూపుడు

4. భూతభవ్యభవత్ప్రభుః – భూత, భవ్య, భవత్ (త్రికాల) ప్రభువు

5. భూతకృత్ – సమస్త భూతాలను సృష్టించినవాడు

6. భూతభృత్ – సమస్త భూతాలను పోషించేవాడు

7. భావః – శుభ స్వరూపుడు

8. భూతాత్మా – సమస్త భూతాల ఆత్మ

9. భూతభావనః – భూతాలను ఉత్పత్తి చేసేవాడు

10. పూతాత్మా – పవిత్రాత్ముడు

సారాంశం: ఈ మొదటి 10 నామాలు విష్ణువు యొక్క సర్వవ్యాపకత్వాన్ని, సృష్టి కర్తృత్వాన్ని, త్రికాలాధిపత్యాన్ని, పవిత్ర స్వరూపాన్ని వర్ణిస్తాయి.

౧౧-౨౦ నామాలు

11. పరమాత్మా – పరమాత్మ

12. ముక్తానాం పరమాగతిః – ముక్తులకు పరమ గతి

13. అవ్యయః – నాశరహితుడు

14. పురుషః – సర్వవ్యాపి పురుషుడు

15. సాక్షీ – సమస్తానికి సాక్షి

16. క్షేత్రజ్ఞః – క్షేత్ర (శరీరం)ను తెలిసినవాడు

17. అక్షరః – నాశములేనివాడు

18. యోగః – యోగ స్వరూపుడు

19. యోగవిదాం నేతా – యోగులకు నాయకుడు

20. ప్రధానపురుషేశ్వరః – ప్రకృతి-పురుషులకు ఈశ్వరుడు

సారాంశం: ఈ నామాలు ఆత్మ స్వరూపాన్ని, యోగశక్తిని, సాక్షిత్వాన్ని, క్షేత్రజ్ఞత్వాన్ని, అక్షరత్వాన్ని వర్ణిస్తాయి.

౨౧-౩౦ నామాలు

21. నారసింహవపుః – నరసింహ రూపుడు

22. శ్రీమాన్ – శ్రీ (సంపద) కలవాడు

23. కేశవః – కేశి (రాక్షసుడు)ని చంపినవాడు

24. పురుషోత్తమః – పురుషులలో ఉత్తముడు

25. సర్వః – సమస్తమైనవాడు

26. శర్వః – సమస్తానికి శరణ్యుడు

27. శివః – మంగళస్వరూపుడు

28. స్థాణుః – స్థిరుడు

29. భూతాదిః – సమస్త భూతాలకు ఆది

30. నిధిః – సమస్త ఐశ్వర్యాల నిధి

సారాంశం: ఇక్కడ నరసింహావతారం, శ్రీమంతత్వం, కేశవత్వం, పురుషోత్తమత్వం వంటి గుణాలు వర్ణించబడ్డాయి.

౩౧-౪౦ నామాలు

31. సంభవః – స్వయంగా పుట్టినవాడు

32. భావనః – సృష్టిని భావించేవాడు

33. భర్తా – సమస్తానికి భర్త (పోషకుడు)

34. ప్రభవః – సృష్టి యొక్క మూలం

35. ప్రభుః – ప్రభువు

36. ఈశ్వరః – సర్వాధిపతి

37. స్వయంభూః – స్వయంగా పుట్టినవాడు

38. శంభుః – శుభకరుడు

39. ఆదిత్యః – సూర్య స్వరూపుడు

40. పుష్కరాక్షః – పద్మాక్షుడు

సారాంశం: విష్ణువు స్వయంభూడు, సర్వాధిపతి, సూర్య స్వరూపుడు, పద్మాక్షుడు. సృష్టి, స్థితి, లయలకు కారణభూతుడు.

౪౧-౫౦ నామాలు

41. మహాహ్రదః – మహా సముద్ర స్వరూపుడు

42. మహాగర్తః – మహా గంభీరుడు

43. మహాభూతః – మహా భూత స్వరూపుడు

44. మహానిధిః – మహా నిధి

45. కుముదః – ఆనందదాయకుడు

46. కుందరః – కుంద (మల్లె) పూల వంటి వాడు

47. కుందః – పవిత్రుడు

48. పర్జన్యః – వర్షించేవాడు (మేఘుడు)

49. పావనః – పవిత్రం చేసేవాడు

50. అనిలః – వాయు స్వరూపుడు

సారాంశం: ఈ నామాలు విష్ణువును మహా సముద్రంగా, గంభీరంగా, ఆనందదాయకంగా, మేఘంగా, పవిత్రుడిగా, వాయు స్వరూపుడిగా వర్ణిస్తాయి.

౫౧-౬౦ నామాలు

51. అమృతాంశుభవః – అమృత కిరణాలతో పుట్టినవాడు

52. భానుః – ప్రకాశించేవాడు

53. శశబిందుః – చంద్ర బిందువు కలవాడు

54. సురేశ్వరః – దేవతలకు ఈశ్వరుడు

55. ఔషధమ్ – ఔషధ స్వరూపుడు (రోగ నివారకుడు)

56. జగతః సేతుః – జగత్తుకు సేతువు (వంతెన)

57. సత్యః – సత్య స్వరూపుడు

58. సమానః – సమానుడు (సమత్వం కలవాడు)

59. సమమః – సమమైనవాడు

60. అమోఘః – నిష్ఫలం కానివాడు (ఫలదాయకుడు)

సారాంశం: విష్ణువు ఆరోగ్యదాత, సత్యస్వరూపుడు, జగత్తుకు ఆధారం, దేవతలకు అధిపతి.

౬౧-౭౦ నామాలు

61. పుణ్డరీకాక్షః – పద్మనేత్రుడు

62. వృషాకర్మా – ధర్మ స్వరూప కర్మ కలవాడు

63. వృషాకృతిః – ధర్మ స్వరూపుడు

64. రుద్రః – రుద్ర స్వరూపుడు

65. బహుశిరః – అనేక శిరస్సులు కలవాడు

66. బహుపాత్ – అనేక పాదాలు కలవాడు

67. బహ్వక్షః – అనేక నేత్రాలు కలవాడు

68. బహుహస్తః – అనేక హస్తాలు కలవాడు

69. అవ్యాహతగతిః – అడ్డులేని గమనం కలవాడు

70. ఇంద్రవర్మా – ఇంద్రుని వంటి కవచం కలవాడు

సారాంశం: ఈ నామాలు విష్ణువు యొక్క సర్వవ్యాపకత్వాన్ని, అనంత స్వరూపాన్ని, ధర్మస్వరూపత్వాన్ని వర్ణిస్తాయి.

౭౧-౮౦ నామాలు

71. ఇంద్రశత్రుః – ఇంద్రుని శత్రువును చంపినవాడు

72. కేశవః – కేశి రాక్షసుని సంహారకుడు

73. కామహా – కామాన్ని నాశనం చేసేవాడు

74. కామకృత్ – కామాన్ని కలిగించేవాడు

75. కామసంహారీ – కామాన్ని సంహరించేవాడు

76. కమలాక్షః – కమలాక్షుడు

77. మహాద్యుతిః – మహా తేజస్సు కలవాడు

78. అనాదిః – ఆదిలేనివాడు

79. భగవాన్ – భగవంతుడు

80. భక్తానామ్ పరమా గతిః – భక్తులకు పరమ గతి

సారాంశం: కామహా, కామకృత్, కామసంహారీ వంటి నామాలు విష్ణువు కామాన్ని నియంత్రించే శక్తిని తెలియజేస్తాయి.

౮౧-౯౦ నామాలు

81. అనిర్దేశ్యవపుః – వర్ణించలేని రూపం కలవాడు

82. విశ్వరూపః – విశ్వరూపుడు

83. విరాట్ – విరాట్ స్వరూపుడు

84. విశ్వక్షేత్రః – విశ్వమే క్షేత్రముగా కలవాడు

85. విరాజః – ప్రకాశించేవాడు

86. విశ్వయోనిః – విశ్వానికి యోని (కారణం)

87. విశ్వగర్భః – విశ్వాన్ని గర్భంలో ధరించినవాడు

88. విశ్వకర్మా – విశ్వకర్త

89. విశ్వసృక్ – విశ్వాన్ని సృష్టించేవాడు

90. విశ్వాత్మా – విశ్వాత్మ

సారాంశం: ఈ నామాలు విష్ణువు యొక్క విశ్వరూపాన్ని, విశ్వకర్తృత్వాన్ని, విశ్వాత్మత్వాన్ని వర్ణిస్తాయి.

ముగింపు – చివరి నామాలు

997. సర్వప్రహరణాయుధః – సమస్త ఆయుధాలు ధరించినవాడు

998. సర్వకామదః – సమస్త కామాలను ప్రసాదించేవాడు

999. సర్వమంగళదః – సమస్త మంగళాలను ప్రసాదించేవాడు

1000. సర్వపాపహరః – సమస్త పాపాలను హరించేవాడు

సారాంశం: ఈ చివరి నామాలు విష్ణువు సర్వశక్తుడు, సర్వకామదుడు, సర్వమంగళదుడు, సర్వపాపహరుడు అని తెలియజేస్తాయి.

🕊️ ఫలశృతి – పారాయణ ఫలం

భక్తిమాన్ యః సదోత్థాయ శుచిస్తద్గతమానసః ।
సహస్రం వాసుదేవస్య నామ్నామేతత్ప్రకీర్తయేత్ ॥
సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా విష్ణులోకం స గచ్ఛతి ॥

అర్థం: “ఎవరైతే భక్తితో, నిత్యం ఉదయాన్నే లేచి, శుచిగా, ఏకాగ్ర మనస్సుతో వాసుదేవుని ఈ వేయి నామాలను కీర్తిస్తారో, వారు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తి పొంది, విష్ణులోకాన్ని పొందుతారు.”

📖 శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం – సారాంశం

“శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం మహాభారతాంతర్గతం. ఇది భగవాన్ విష్ణువు యొక్క 1000 దివ్య నామాల సమాహారం. ప్రతి నామం ఆయన యొక్క ఒక ప్రత్యేక గుణాన్ని, రూపాన్ని, కార్యాన్ని సూచిస్తుంది. ఈ స్తోత్రాన్ని నియమంగా పారాయణం చేయడం వల్ల సమస్త పాపాలు నశించి, ఐశ్వర్యం, ఆరోగ్యం, శాంతి, మోక్షం లభిస్తాయి.”

⏰ పారాయణ సమయం (ముహూర్తం)

🌅బ్రహ్మ ముహూర్తం
ఉదయం 4:00 – 6:00

🕊️గురువారం
ప్రత్యేక దినం

🌙ఏకాదశి
ప్రతిమాసం

💡 ముఖ్య గమనిక: ప్రతి గురువారం, ఏకాదశి మరియు వైకుంఠ ఏకాదశి నాడు ఈ స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేయడం అత్యుత్తమం.

🧘 ఎలా పారాయణం చేయాలి – సరైన విధానం

1. శుచిత్వం: స్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించండి. విష్ణు చిత్రం ముందు దీపం, తులసి, పువ్వులు సమర్పించండి.
2. ఆసనం: తూర్పు లేదా ఉత్తర దిక్కుగా ముఖం పెట్టి, సుఖాసనం, పద్మాసనం లేదా గట్టి ఆసనంపై కూర్చోండి.
3. ధ్యానం & పారాయణం: కళ్ళు మూసుకోండి. హృదయకమలంలో విష్ణువును ధ్యానించండి. స్తోత్రాన్ని మృదువుగా, స్పష్టంగా, సరైన ఉచ్చారణతో పారాయణం చేయండి.
   మానసిక పారాయణం (మనసులోపల నిశ్శబ్దంగా) – అత్యుత్తమం.
   ఉపాంశు పారాయణం (పెదవులు కదులుతుండగా మృదువైన శబ్దంతో) – మధ్యస్థం.
4. సమర్పణ: పారాయణం పూర్తయిన తర్వాత కొంత సమయం నిశ్శబ్దంగా కూర్చుని, పారాయణ ఫలాన్ని విష్ణువుకు సమర్పించుకోండి.

✨ విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు

• 🕉️ సమస్త పాప నాశనం: 'సర్వపాపహరః' అనే 1000వ నామం సర్వపాపాలను నాశనం చేస్తుంది.
• 💰 ఐశ్వర్యం & సమృద్ధి: 'శ్రీమాన్', 'నిధిః' వంటి నామాలు ఐశ్వర్యాల నిధిని సూచిస్తాయి.
• 🧠 మానసిక ప్రశాంతత: 'సత్యమూర్తిః', 'వేదాత్మా' వంటి నామాలు మనస్సుకు శాంతిని కలిగిస్తాయి.
• 🛡️ రక్షణ: 'సుదర్శనః', 'చక్రీ' వంటి నామాలు శత్రు భయాన్ని తొలగిస్తాయి.
• 🌿 ఆరోగ్యం: 'ఔషధమ్' అనే నామం రోగ నివారకత్వాన్ని సూచిస్తుంది.
• 🌀 మోక్షం: 'పరమాత్మా', 'ముక్తానాం పరమాగతిః' వంటి నామాలు మోక్షదాతను సూచిస్తాయి.

🙏 ముగింపు

“శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం భగవాన్ విష్ణువు యొక్క 1000 దివ్య నామాల సమాహారం. ఇది వేదాల సారాంశం, భక్తులకు సర్వసిద్ధిప్రదం.”

---

“విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం భక్తులకు ఒక రక్షా కవచం. ॐ నమో నారాయణాయ.” 🙏

🕉️ ॐ నమో నారాయణాయ || ॐ నమో భగవతే వాసుదేవాయ 🙏

🙏 శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం – మహాభారతాంతర్గతం